หน้าแรก / บทความ / วางแผนมรดกไม่ใช่เรื่องของคนรวย
วางแผนมรดก

วางแผนมรดกไม่ใช่เรื่องของคนรวย — เริ่มยังไง

โดย วิศรุต ศรีโรจนกุล (ต๋อม), CFP®
·12 กรกฎาคม 2569 ·อ่าน 5 นาที

พอพูดถึง “วางแผนมรดก” หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องของเศรษฐีร้อยล้าน — แต่จริง ๆ แล้วมันคือเรื่องของ “ความตั้งใจ” ที่ทุกครอบครัวควรมี ไม่ว่าจะมีทรัพย์สินมากหรือน้อย

วางแผนมรดกคืออะไร

วางแผนมรดก (Estate Planning) คือการจัดการล่วงหน้าว่า เมื่อเราจากไป ทรัพย์สินที่มีจะ ส่งต่อให้ใคร อย่างไร ให้เป็นไปตามที่เราตั้งใจ อย่างราบรื่น ลดความขัดแย้ง และลดภาระของคนข้างหลัง

หัวใจไม่ใช่ตัวเลขทรัพย์สิน แต่คือ “ความตั้งใจ” ที่อยากดูแลคนที่เรารักแม้ในวันที่เราไม่อยู่แล้ว

“ภาษีมรดก” ไม่ใช่หัวใจหลัก (สำหรับคนส่วนใหญ่)

หลายคนเข้าใจว่าวางแผนมรดก = วางแผนเลี่ยงภาษี แต่ความจริงคือ ภาษีมรดกกระทบคนส่วนน้อยมาก

เมื่อภาษีไม่ใช่ประเด็นสำหรับคนส่วนใหญ่ การวางแผนมรดกจึงเป็นเรื่องของ “การส่งต่ออย่างราบรื่นและตรงใจ” เป็นหลัก

วางแผนมรดกครอบคลุมอะไรบ้าง

1

พินัยกรรม

เอกสารระบุว่าใครได้รับอะไร เท่าไร — เครื่องมือพื้นฐานที่สุดของการส่งต่อตามความตั้งใจ

2

การระบุผู้รับผลประโยชน์

กรมธรรม์ประกันชีวิต กองทุน หรือบัญชีต่าง ๆ ควรระบุผู้รับผลประโยชน์ให้ชัด เพราะบางส่วนส่งต่อได้ทันทีโดยไม่ต้องรอกระบวนการมรดก

3

การจัดโครงสร้างทรัพย์สิน

จัดระเบียบทรัพย์สินและหนี้สินให้ส่งต่อง่าย ไม่ทิ้งปมยุ่งยากไว้ให้คนข้างหลังต้องตามเก็บ

4

การสื่อสารกับครอบครัว

บอกให้คนในครอบครัวรู้ว่ามีแผนอะไร เก็บเอกสารไว้ที่ไหน — ลดความสับสนและข้อขัดแย้งในภายหลัง

ทำไมทุกครอบครัวควรมี

เพราะถ้า ไม่มีแผน ทรัพย์มรดกจะถูกแบ่งตามลำดับทายาทที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจไม่ตรงกับความตั้งใจของเรา และเพิ่มโอกาสเกิดความยุ่งยากหรือข้อพิพาทในครอบครัว

ในทางกลับกัน การ มีแผน ช่วยให้การส่งต่อเป็นไปตามที่เราต้องการ ราบรื่น และลดภาระทางใจและทางปฏิบัติของคนที่เรารัก

เริ่มยังไง

  1. สำรวจทรัพย์สินและหนี้สินที่มีทั้งหมด
  2. ตัดสินใจว่าอยากส่งต่อให้ใคร อย่างไร
  3. ทำ พินัยกรรม และระบุผู้รับผลประโยชน์ในกรมธรรม์/บัญชีให้ชัด
  4. ทบทวนเมื่อชีวิตเปลี่ยน เช่น แต่งงาน มีบุตร หรือทรัพย์สินเปลี่ยนไป
มรดกคือ 1 ใน 7 ด้านของการวางแผนการเงิน

การส่งต่อทรัพย์สินต้องวางให้สอดคล้องกับด้านอื่น ทั้งประกัน ภาษี และการลงทุน — อ่านต่อ การวางแผนการเงินมีกี่ด้าน →

วางแผนส่งต่อ ให้สอดคล้องกับภาพการเงินทั้งชีวิต

“วางแผนพอ” (PorPlanner) ช่วยให้เห็นภาพรวมทรัพย์สิน หนี้สิน และเป้าหมายทุกด้าน เพื่อวางแผนส่งต่ออย่างเป็นระบบและเป็นกลาง ได้มาตรฐาน CFP® — เริ่มต้นได้ฟรี

เริ่มวางแผนฟรีที่ porplanner.com →
วิศรุต ศรีโรจนกุล (ต๋อม)
นักวางแผนการเงิน CFP® · ผู้ก่อตั้ง “วางแผนพอ”

ที่ปรึกษาด้านกลยุทธ์ การเงินและการลงทุน มุ่งทำให้การวางแผนการเงินที่ดีเข้าถึงได้สำหรับคนไทยทุกคน ผ่านเครื่องมือที่คำนวณถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นกลาง

คำถามที่พบบ่อย

วางแผนมรดกต้องเป็นคนรวยไหม?

ไม่ต้อง วางแผนมรดกคือการจัดการส่งต่อทรัพย์สินให้เป็นไปตามความตั้งใจอย่างราบรื่นและลดความขัดแย้ง ไม่ว่ามีทรัพย์มากหรือน้อย ทุกครอบครัวได้ประโยชน์ โดยเฉพาะเรื่องพินัยกรรมและการระบุผู้รับผลประโยชน์

ภาษีมรดกเสียเมื่อไหร่?

ผู้รับมรดกเสียภาษีเมื่อได้รับมรดกสุทธิเกิน 100 ล้านบาท คิดจากส่วนที่เกิน ในอัตรา 5% สำหรับญาติสายตรง และ 10% สำหรับผู้อื่น คนส่วนใหญ่จึงไม่เข้าเกณฑ์ ควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ปัจจุบันกับกรมสรรพากร

ถ้าไม่ทำพินัยกรรมจะเป็นอย่างไร?

ทรัพย์มรดกจะถูกแบ่งให้ทายาทตามลำดับที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจไม่ตรงกับความตั้งใจ และเพิ่มโอกาสเกิดความยุ่งยากหรือขัดแย้ง การทำพินัยกรรมช่วยให้ส่งต่อได้ตามที่เราต้องการ

เริ่มวางแผนมรดกอย่างไร?

สำรวจทรัพย์สินและหนี้สิน ตัดสินใจว่าจะส่งต่อให้ใครอย่างไร ทำพินัยกรรมและระบุผู้รับผลประโยชน์ให้ชัด แล้วทบทวนเมื่อชีวิตเปลี่ยน เช่น แต่งงาน มีบุตร หรือทรัพย์สินเปลี่ยน