ภาษีเงินได้ฟังดูซับซ้อน แต่จริง ๆ แล้วมีแค่ 2 ขั้นตอน — หา “เงินได้สุทธิ” แล้วเอาไปคูณ “อัตราขั้นบันได” เข้าใจแค่นี้ก็คำนวณเองได้แล้ว
สูตรง่าย ๆ 2 ขั้น
หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนออกจากเงินได้ทั้งปี
เอาเงินได้สุทธิไปคำนวณตามอัตราภาษีแบบขั้นบันได
“ขั้นบันได” ทำงานยังไง
เงินได้สุทธิของเราจะถูกแบ่งเป็น “ชั้น ๆ” แต่ละชั้นเสียภาษีในอัตราที่ต่างกัน โดยชั้นแรกได้รับยกเว้น แล้วค่อย ๆ เพิ่มอัตราขึ้นตามชั้นที่สูงขึ้น (โครงสร้างปัจจุบัน):
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| เกิน 5,000,000 | 35% |
หลายคนกลัวว่า “ถ้ารายได้ทะลุขั้นถัดไป จะโดนเก็บภาษีทั้งก้อนในอัตราสูง” — ไม่จริง! เมื่อเงินได้สุทธิเลื่อนขึ้นขั้นสูงกว่า เฉพาะส่วนที่เกินเข้าไปในขั้นนั้นเท่านั้นที่เสียในอัตราสูงขึ้น ส่วนเงินได้ในขั้นก่อนหน้ายังเสียในอัตราเดิม — เงินเดือนขึ้นแล้วรายได้สุทธิหลังหักภาษี “ไม่มีทางลดลง”
ลองคำนวณตามตัวอย่าง
สมมติเงินได้สุทธิ 299,000 บาท:
ส่วนที่เหลือ (299,000 − 150,000 = 149,000) × 5% = 7,450 บาท
รวมภาษีที่ต้องจ่าย = 7,450 บาท
จะเห็นว่าแม้เงินได้สุทธิเกือบ 3 แสน แต่ภาษีที่จ่ายจริงคิดเป็นสัดส่วนที่ไม่สูงอย่างที่กลัว เพราะ 150,000 แรกได้รับยกเว้น
เมื่อรู้ว่าเงินได้สุทธิของเราอยู่ขั้นไหน จะรู้ว่า “ค่าลดหย่อน 1 บาท ช่วยประหยัดภาษีได้ตามอัตราขั้นสูงสุดของเรา” — นี่คือจุดเริ่มของการวางแผนภาษี · อ่านต่อ วางแผนภาษีคือการจัดลำดับ ไม่ใช่แค่ซื้อของลดหย่อน →
เห็นภาพภาษีพร้อมการเงินทั้งชีวิต
“วางแผนพอ” (PorPlanner) ช่วยให้เห็นภาระภาษีควบคู่กับเป้าหมายการเงินด้านอื่น เพื่อวางแผนอย่างเป็นระบบและเป็นกลาง ได้มาตรฐาน CFP® — เริ่มต้นได้ฟรี
เริ่มวางแผนฟรีที่ porplanner.com →คำถามที่พบบ่อย
ภาษีขั้นบันไดคืออะไร?
คือการเก็บภาษีโดยแบ่งเงินได้สุทธิเป็นช่วง ๆ แต่ละช่วงเสียภาษีในอัตราต่างกัน เริ่มจากช่วงแรกที่ได้รับยกเว้น แล้วเพิ่มอัตราขึ้นตามช่วงที่สูงขึ้น ไม่ใช่การนำเงินได้ทั้งก้อนไปคูณอัตราเดียว
เงินได้เท่าไรเริ่มเสียภาษี?
โดยโครงสร้างปัจจุบัน เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ผู้ที่มีเงินได้สุทธิเกิน 150,000 บาทจึงเริ่มเสีย 5% สำหรับส่วนที่เกิน ทั้งนี้เงินได้สุทธิคือเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ควรตรวจสอบอัตราและเกณฑ์ปีปัจจุบัน
รายได้ทะลุขั้นถัดไป จะโดนเก็บทั้งก้อนไหม?
ไม่ใช่ เมื่อเงินได้สุทธิเลื่อนขึ้นขั้นสูงกว่า เฉพาะส่วนที่เกินเข้าไปในขั้นนั้นที่เสียอัตราสูงขึ้น ส่วนก่อนหน้ายังเสียอัตราเดิม รายได้หลังภาษีจึงไม่มีทางลดลงเพราะขึ้นขั้น
คำนวณเงินได้สุทธิยังไง?
เงินได้สุทธิ = เงินได้ − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน จากนั้นนำไปคำนวณภาษีตามอัตราขั้นบันได การเพิ่มค่าลดหย่อนที่ถูกต้องช่วยลดเงินได้สุทธิและลดภาษีที่ต้องจ่าย